Wij van WC-eend adviseren: WC-eend

afbeelding van Jeroen Brenninkmeijer

Misschien herinnert u zich nog wel die irritante reclame van een pseudo wetenschapper in een witte jas, die het schoonmaakmiddel WC-eend aanbeveelt. Het was grappig bedoeld, die reclame aan het begin van de jaren ‘90. Ondertussen gebeurde hetzelfde bij alle grote banken en verzekeraars in Nederland; alleen het eigen product werd aangeboden en ook nog kritiekloos gekocht door de consument. Immers indertijd zag men die onkreukbare bank of verzekeraar als een grote onomstreden partij die je op zijn blauwe ogen en keurige voorkomen wel kon vertrouwen.

Inmiddels zijn we zo’n twintig jaar verder. De blauwe fles WC-eend ligt nog steeds in het schap, inmiddels tussen de mr. Muscle en Harpic in. En zo is het ook met de huisfondsen van de banken gegaan, ze zijn er nog steeds, nu naast het aanbod van andere partijen. Daarmee is er wel veel meer aanbod gekomen, maar verdienen de banken en vermogensbeheerders ook door een product aan te bieden van een andere beleggingsinstelling. Die inkomsten noemen ze kickback of distributievergoeding in het vakjargon. Het gebeurt overigens niet alleen bij de grootbanken. Ook de kleine “onafhankelijke” vermogensbeheerders, beleggingsadviseurs en zelfs de depotbanken voor zelfdoeners verdienden de afgelopen jaren niet alleen aan de inkomsten van de klant, maar tegelijkertijd aan de “achterkant” door deze distributievergoedingen van de financiële producten op te strijken.

Vanaf 1 januari 2013 gaat het provisieverbod in, maar is er nog geen wettelijke verbod op kickbacks voor beleggingsinstellingen. Dit verbod is uitgesteld omdat het (nog) in strijd is met Europese regelgeving. De verwachting is dat in 2014 ook de kickback wordt verboden. Vooruitlopend hierop zijn er inmiddels al veel beheerders en banken die de kickback doorstorten aan de klanten. Ook zie je meer en meer fondsen die geen distributievergoeding betalen. Goed voor u als belegger, want die lagere kosten in het product hebben direct invloed op het netto rendement en dus uw beleggingsresultaat.

Tegelijkertijd verhogen veel beleggingsinstellingen de kosten voor het beheer of advies, omdat ze de inkomsten van deze producten zullen missen. Op zich begrijpelijk en transparant, maar de vraag is of de kostenverhoging echt recht evenredig is met de lagere kosten binnen de beleggingsproducten. Als u wordt geconfronteerd met een dergelijke kostenverhoging, is het zaak om goed te onderzoeken of de kostenverhoging voor u exact overeenkomt met de voorheen ontvangen vergoedingen.

Daarnaast zijn er nog veel partijen, die nog steeds die kickbackvergoeding kritiekloos ontvangen en niet teruggeven aan de belegger. Het helpt om hier vragen over te stellen, de beleggingsinstellingen zijn verplicht u als klant volledig te informeren over alle inkomsten die zij ontvangen van derden over het vermogen dat u bij hen aanhoudt. Dit kostenbewustzijn is zeker van belang omdat de BTW (21%) vanaf 1 januari 2013 niet alleen geldt over de vermogensbeheervergoeding, maar ook wordt berekend over de transactiekosten, de zogenaamde bankbelasting.

Het is slechts één van de vele voorbeelden van een spanningsveld tussen het belang van u, de belegger en het belang van de dienstverlener (bank, vermogensbeheerder, tussenpersoon, verzekeraar, et cetera). Ik zal de komende periode steeds praktijksituaties bespreken waardoor u als belegger beter geïnformeerd het gesprek kan aangaan met de dienstverleners in de beleggingswereld. Beleggen op zich is immers al moeilijk genoeg.


Jeroen Brenninkmeijer is partner en vermogensbegeleider bij MJR Advies (www.mjradvies.nl). Deze column is geschreven op persoonlijke titel. Deze column is bedoeld als achtergrondinformatie over de ontwikkelingen op de financiële markten en de regelgeving. Deze column is niet bedoeld als beleggingsadvies en is geen aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. MJR Advies houdt zich niet bezig met het aanbevelen van beleggingen of beleggingsproducten en heeft bedrijfsmatig geen beleggingsposities. Eventueel vermelde financiële instrumenten dienen puur als voorbeeld en zijn nooit bedoeld als aanbeveling. Raadpleeg meer bronnen en neem zelf uw beslissingen. MJR Advies is niet vergunningplichtig en biedt onafhankelijke financiële ontzorging voor ondernemers en vrije beroepsbeoefenaren.


Ook interessant: