Het verdienmodel op de helling

afbeelding van Jeroen Brenninkmeijer

Als u zich als belegger oriënteert op de mogelijkheden bij de aanbieders, dan komt u één woord overal tegen: transparant. Maar de definitie van transparant is niet zo helder als het woord doet vermoeden.

Als u namelijk wilt weten wat beleggen precies kost, dan blijkt transparantie een zeer relatief begrip, zelden is er een helder en makkelijk te vinden overzicht van de daadwerkelijke kosten van de dienstverlening, de kosten in producten en alle administratieve lasten die gepaard gaan met beleggen en dus ten laste van uw rendement gaan.

Nu is het al enige tijd verplicht om als beleggingsinstelling transparant te zijn over de kosten. Momenteel voeren de banken en de vermogensbeheerders overleg met de toezichthouder (AFM) over een nieuwe kostenmaatstaf die u als belegger inzicht moeten geven in de totale kosten van een beleggingsproduct of dienst. Dat noemen ze in goed Nederlands de ‘Total Cost of Ownership’ (TCO).

Dat zou een optelsom moeten zijn van alle kosten die gemoeid zijn met het aanhouden van een beleggingsproduct. Best goed om te weten, maar laten we nu niet denken dat de hoogte van de kosten het belangrijkste zijn voor een belegger. Kosten zeggen immers niets over de kwaliteit van het product, noch het risico. Bovendien is de grootste bepalende factor (80%-90%) voor uw toekomstige rendement de verdeling van het vermogen over de verschillende categorieën (zoals aandelen, obligaties, grondstoffen, liquide middelen, etc) en het beleid om daarbinnen te schuiven. Kosten bepalen gemiddeld voor 2% tot 5% het uiteindelijke rendement.

Vooralsnog zijn kosten vooral afhankelijk van de omvang van het vermogen dat u wilt beleggen. Des te meer u meebrengt, des te lager de relatieve kosten (maar des te hoger de absolute kosten).

De kern van het verdienmodel in de beleggingswereld is namelijk gebaseerd op de omvang van het vermogen of wel asset based. U betaalt immers een percentage over de omvang van uw transactie, een percentage over het vermogen als bewaarloon (zeg maar de administratiekosten) en een percentage voor het beheren van het vermogen. Vrijwel alle interne kosten van een beleggingsfonds of ander beleggingsproduct zijn ook een percentage op de omvang van het vermogen.

We staan echter aan de vooravond van een transitie naar een verdienmodel op basis van de geleverde prestatie, effort based in plaats van asset based. Dat kan op verschillende manieren gebeuren en enkele initiatieven zien inmiddels het levenslicht. Zo vraagt de nieuwe bank KNAB een vast bedrag voor het aanhouden van een rekening en verdienen ze minder aan bijvoorbeeld het verschil tussen credit- en debetrente (asset based). Voor de beleggingsdienstverlening zou naast een vast bedrag bijvoorbeeld ook een uurtarief of prestatievergoeding gerekend kunnen gaan worden. Ook een combinatie van een vast minimum tarief in combinatie met een uurtarief of lagere variabele kosten kan gemeengoed worden.

Synchroon aan deze ontwikkeling verdwijnt per 1 januari 2014 de zogenaamde kickback in de beleggingsfondsen. Dat betekent dat de aanbieders van de beleggingsfondsen geen inkomsten meer krijgen voor de beleggingsfondsen die ze u aanbieden of voor u kopen in vermogensbeheer. De eerste vermogensbeheerders die werken op een effort based vergoeding staan inmiddels al op. Een kwestie van tijd voordat er voor de belegger weer echt iets te kiezen valt.


Jeroen Brenninkmeijer is partner en vermogensbegeleider bij MJR Advies (www.mjradvies.nl). Deze column is geschreven op persoonlijke titel. Deze column is bedoeld als achtergrondinformatie over de ontwikkelingen op de financiële markten en de regelgeving. Deze column is niet bedoeld als beleggingsadvies en is geen aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. MJR Advies houdt zich niet bezig met het aanbevelen van beleggingen of beleggingsproducten en heeft bedrijfsmatig geen beleggingsposities. Eventueel vermelde financiële instrumenten dienen puur als voorbeeld en zijn nooit bedoeld als aanbeveling. Raadpleeg meer bronnen en neem zelf uw beslissingen. MJR Advies is niet vergunningplichtig en biedt onafhankelijke financiële ontzorging voor ondernemers en vrije beroepsbeoefenaren.


Ook interessant: