Verder van huis?

afbeelding van Martine Hafkamp

Nadat de De Nederlandsche Bank dat al eerder had gedaan, luidde afgelopen week het Centraal Planbureau de noodklok bij de publicatie van haar jongste ramingen met betrekking tot de Nederlandse economie. De gevoelsrecessie heerste al langer, maar nu is deze in harde cijfers bevestigd. Volgens het CPB zal 2012 een zwaar jaar worden. Minister de Jager durfde nu wel te bevestigen wat al eerder in de media rond zong; er zal extra bezuinigd moeten worden. Daarbij zijn er geen taboes.

Om de schatkist op orde te krijgen zijn extra bezuinigingen en lastenverzwaringen op komst, maar ik ben benieuwd waar het kabinet de handen voor op elkaar krijgt. Zo is het verhogen van de AOW-leeftijd in een zeer moeizaam bereikt akkoord jaren voor ons uitgeschoven en is Henk en Ingrid beloofd dat er niet aan de hypotheekrenteaftrek gemorreld zal worden. Nu heeft minister de Jager in een reactie op de publicatie van het CPB al aangegeven dat dit niet direct het terrein is, waar volgens hem de meeste winst te behalen is, maar dat maakt de onrust onder de burgers er niet minder om.

De voortdurende discussie over het al dan niet aan banden leggen van de hypotheekrenteaftrek zorgt er mede voor dat de Nederlandse huizenmarkt al tijden in het slop zit. Het tijdelijk verlagen van de overdrachtsbelasting voor woonhuizen sorteerde slechts tijdelijk effect. De strengere eisen die banken voor nieuwe hypotheekaanvragers hebben opgesteld, maken het hebben van een eigen huis voor veel mensen veel minder eenvoudig te realiseren.

Het aantal huizen dat te koop staat daalt niet, vraagprijzen worden verlaagd en overwaardes smelten als sneeuw voor de zon. Dat maakt het spaarpotje voor later, zoals het hebben van een eigen woning toch veelal werd gezien, vaak veel kleiner dan wellicht eerder gedacht. Dat is vervelend, nu het er alle schijn van heeft dat de Nederlandse verzorgingsstaat toch danig wordt versoberd.

Uit cijfers van DNB blijkt dat het leed voor ouderen, die vaak al heel lang in het bezit zijn van een eigen woning, nog wel te overzien valt, maar dat gemiddeld genomen juist mensen in de leeftijdscategorie tot 45 jaar het hardst worden geraakt. Zij hebben veelal al helemaal geen overwaarde en aangezien zij in doorsnee evenmin over al te veel spaargeld beschikken, zijn zij het meest kwetsbaar.

Is het in deze onzekere economische tijden dan verstandig de hypotheek versneld af te lossen? Deze vraag werd mij onlangs bij Pauw en Witteman ook gesteld. Laat ik mij hierbij beperken tot de hypotheken die zijn genomen ter financiering van de eigen woning. Maar ook dan vergt een mogelijk antwoord nuancering. Enerzijds valt er tegen het aflossen van een hypotheek niet veel in te brengen. Terugbrengen van schuld is wat iedereen wereldwijd aan het doen is; deleveragen.

Aan de andere kant houdt het aflossen van hypotheek in dat er in feite in vastgoed wordt belegd, terwijl het zeer aannemelijk is dat de waarde hiervan in Nederland de komende jaren zal blijven dalen. Bovendien zit het geld dan in de woning en is het niet meer beschikbaar voor levensonderhoud of andere bestedingen. De vuistregel was altijd dat het hebben/houden van een hypotheek verstandig is, zolang er meer geld verdiend wordt op de beleggingen, of dat nu een huis is, aandelen of wat dan ook, die er tegenover staan.
 

Verder van huis?

Natuurlijk moet een eigen woning in eerste instantie bedoeld zijn om in te wonen. De discussie over de hoogte van de hypotheken en het in het verleden vaak wel erg kwistig verstrekken ervan loopt al veel langer. Zelfs het IMF heeft al een waarschuwing laten horen en wil net als DNB graag dat aflossingsvrije hypotheken zo spoedig mogelijk in de ban worden gedaan. Dit allemaal om te voorkomen dat hypotheeknemers aan het einde van de hypotheektermijn met een restschuld blijven zitten en daardoor verder van huis raken...

 

Martine Hafkamp is directeur van Fintessa te Baarn, www.fintessa.nl
 

Deze column is geen advies.
Lees op hun site haar disclaimer.


Ook interessant: