Verbod short selling contraproductief

afbeelding van Cor Wijtvliet

In de tweede week van augustus besloot Standard&Poor’s de kredietwaardigheid van de VS af te waarderen en de ECB besloot Spaanse en Italiaanse obligaties op te kopen om de rente in die landen te drukken. In het kielzog van deze beslissingen besloten vier Europese landen het zogeheten short selling(1)te verbieden. De betrokken overheden motiveerden hun beslissing met deels economische en deels moralistische argumenten. Het economische argument was, dat short selling de soepele werking van de financiële markten zou verstoren. Een verbod zou heftige dalingen op de markten enigszins beperken. Het ethische of moralistische argument luidde dat handelaren op deze wijze profijt zouden trekken van de ellende van anderen.
 

De val van Lehman Brothers

Het verbod op short selling in 2011 is niet uniek en staat ook niet op zichzelf. In de nasleep van de val van het huis Lehmann was er bijna wereldwijd een ban afgekondigd. Het waren de VS die indertijd het voortouw namen. Er was echter weinig eenheid in beleid te bespeuren tussen de verschillende landen, maar het argument was overal hetzelfde. Een verbod moest bijdragen aan het herstel van de rust op de financiële markten. Vragen die om een antwoord vragen zijn ondermeer: a. Was het beleid succesvol en b. waren er ook schaduwkanten aan het beleid? 
 

Was beleid rondom short selling succesvol?

Uit een veelheid van onderzoek komt naar voren dat het instellen van een verbod op short selling amper invloed uitoefent op de koersval. In de VS leek het er aanvankelijk op dat het verbod inderdaad positief uitpakte. Koersen stegen zelfs. Het was echter uitstel van executie. Onderzoek van bijvoorbeeld Bloomberg laat zien dat de 880 fondsen die onder het verbod vielen in de drie weken na het instellen van het verbod gemiddeld 26 procent in waarde daalden. De S&P 500 daalde in dezelfde periode met 21,5%. In de nasleep van de val van Lehman Brothers zouden de beschermde fondsen zelfs 63 procent van hun waarde verliezen. Er past dus een ondubbelzinnig nee op de eerste vraag.
 

Waren er schaduwkanten?

Als een maatregel dan niet helpt, dan is het maar te hopen dat die niet negatief uitpakt. Hoe zit het in dit opzicht met het verbod op short selling. Helaas, helaas, de maatregel pakt feitelijk negatief uit. Een onverwacht effect van de maatregel was, dat de liquiditeit in bepaalde markten opdroogde. Het waren juist die markten en die fondsen die met een gebrek aan liquiditeit te maken kregen, die onder normale omstandigheden ook al gemakkelijk te kampen hadden met illiquiditeit. Vooral ‘kleine aandelen’ met een beperkte marktkapitalisatie bleken te lijden te hebben onder het verbod. 

Een ander negatief effect was het opdrogen van de noodzakelijke informatie voor de belegger. Onder normale omstandigheden moeten ‘short sales’ gemeld worden. Die informatie heeft tot gevolg dat de verschillen tussen bied- en laatprijzen minimaal zijn. Het verbod zorgt ervoor dat informatie later of te laat de markt bereikt en dat vertaalt zich in oplopende verschillen (spread) tussen de bied- en laatprijzen. De spread loopt het meest op in die landen waar het grootst aantal fondsen onder het verbod vallen. Figuur 1 laat zien in welke landen het verbod echt averechts uitpakte.

Figure 1.Impact of short-selling ban on the quoted bid-ask spread

Conclusie

Politici en beleidsmakers in landen als België en Frankrijk hadden kunnen weten dat het recente verbod weinig tot geen zin had/heeft. Hooguit geeft het een prettig gevoel, dat niemand kan/mag profiteren van andermans ellende. Of die impuls een goede is, valt te betwijfelen.

In zeer volatiele marktomstandigheden zal iedereen handelen op die manier die zijn belangen het best dient. In die zin is short selling te beschouwen als een vorm van verzekeren. Elke actie roept een reactie op en dat kan negatieve gevolgen hebben. Dat gebeurt momenteel ook op de goudmarkt. De vraag naar goud jaagt de prijs omhoog naar een niveau dat een bubbel dreigt met alle gevolgen vandien.

Goede raad is duur, zeker in volatiele omstandigheden. Een hoge volatiliteit op de markt dwingt om de portfolio kritisch onder de loep te nemen. De Weygerbergen, het bureau waar ik partner ben, heeft een uitgesproken mening hoe een portefeuille samen te stellen die de neerwaartse krachten dempt.

 

(1) Short sellen is een techniek waarbij een handelaar effecten verkoopt die de handelaar niet bezit. De verkoper rekent erop dat de effecten in waarde zullen dalen. Is dat eenmaal gebeurd, dan koopt de handelaar de aandelen terug. Het verschil is zijn winst.

 

Bronnen:

Beber, Alessandro and Marco Pagano (2009), “Short-Selling Bans around the World: Evidence from the 2007-09 Crisis”, CEPR Discussion Paper 7557.

Boehmer, Ekkehart, Charles M. Jones and Xiaoyan Zhang (2009), “Shackling Short Sellers: The 2008 Shorting Ban”, Columbia Business School, unpublished manuscript, September.

Bris, Arturo, William N. Goetzmann, and Ning Zhu (2007), “Efficiency and the Bear: Short Sales and Markets around the World”, Journal of Finance 62(3):1029-1079.

Cor Wijtvliet is directeur van Wijtvliet Research en partner bij De Weygerbergen, bureau voor performance meting en vermogensbegeleiding. (weygerbergen.com)

Deze column is geen advies.
Lees op hun site zijn disclaimer.


Ook interessant: