Van passief naar factorbeleggen

afbeelding van Erik Aalbers

Weinig verveling de afgelopen weken op financiële markten. De koersontwikkeling op beurzen lieten een soort achtbaan zien. Tegenvallende of meevallende macrocijfers, afzwakking van de wereldwijde economische groei, een verder dalende rente, angst voor Ebola en in ons eigen land de ontwikkelingen rondom Imtech zorgden binnen 2 weken voor een achtbaan aan emoties. Die dan ook duidelijk tot uitdrukking kwamen in de koersen.

Het kuddegedrag was bijvoorbeeld weer duidelijk waarneembaar: beleggers wilden met zijn allen door dezelfde deur naar buiten (lees: verkopen van risicovolle beleggingen) of naar binnen (kopen van obligaties waardoor de rente naar beneden geduwd werd). Dit zorgde voor absurde koersontwikkelingen die niet meer rationeel te verklaren zijn.
 

Discussie actief - passief beleggen

Het deed mij maar weer eens denken aan de hele actief-passief beleggen discussie (zie ook mijn eerdere column over passief en actief beleggen). Naar aanleiding van die column kreeg ik kritiek (van de passieve beleggers) en reageerde actieve beleggers met instemming.

De ontwikkelingen in de afgelopen week waren voor mij weer een duidelijk voorbeeld dat je als belegger actief de markt moet benaderen en niet passief middels een reguliere index. Het risico van een index zoals de AEX, S&P of de wereldwijde MSCI World, is dat je een bepaald risico binnenhaalt dat je helemaal niet wilt. Een risico dat je in slechte tijden wel eens kan opbreken. Ik noem een aantal risico’s :

  • concentratierisico: de weging van Royal Dutch Shell in Nederlandse indices, gezien de recente daling van de olieprijs
  • sectorrisico: bepaalde sectoren kunnen, bijvoorbeeld door langdurige stijgingen, oververtegenwoordigd zijn in een index. Bij een correctie worden die aandelen vaak het hardst geraakt
  • stijlrisico: een index kan een bias hebben naar bijvoorbeeld waarde- of groeiaandelen.

En zo zijn er nog wel meer risico’s te onderkennen die een index extra kunnen beïnvloeden. De risico’s die ik noem, kunnen ook kansen zijn uiteraard. Echter: een belegger moet die keuze bewust maken of laten maken.
 

Oorzaak factorbeleggen (smart bèta)

Bovengenoemde argumenten hebben in de economische theorie geleid tot ‘factorbeleggen’ of ‘smart bèta’: het invullen van beleggingen naar stijlen zoals waarde, groei, smallcap, volatiliteit, momentum en talloze andere factoren die hierin te onderscheiden zijn. Deze factoren worden ook wel aangeduid als anomalieën (afwijkingen) omdat deze niet te verklaren zijn met traditionele beleggingstheorieën.
 

Oorsprong

Factorbeleggen kent zijn oorsprong in Noorwegen. Daar werd in 2009 door het Noorse Staatsoliefonds aan een aantal wetenschappers gevraagd om een analyse te maken van het rendement van het fonds en te komen tot aanbevelingen. Deze wetenschappers, Ang, Goetzmann en Schaefer leverden, naar later bleek, baanbrekende research: uit hun onderzoek bleek dat het rendement van het fonds geoptimaliseerd kan worden als belegd wordt naar bepaalde factoren. De factoren die zij onderscheiden als de meest waardevolle zijn momentum, value (waarde) en low volatility (lage volatiliteit).

Sindsdien ontwikkelt factorbeleggen met name in Scandinavië en Nederland zich tot een belangrijke “alternatieve” stroming binnen de beleggingswereld.
 

Oh, behave....

Toepassing van factorbeleggen betekent dat de traditionele allocatie naar regio’s of sectoren vervangen wordt door allocatie naar stijlen. Wat dit betekent voor een portefeuille en welke factoren nu echt interessant zijn, behandel ik in de volgende column.

Factorbeleggen levert een andere kijk op de traditionele beleggingstheorie, die, zoals inmiddels wel bekend is, uitgaat van de rationele belegger die rationele beslissingen neemt. Maar waarom die belegger dan in een index belegt die allerlei risico’s in zich heeft en nog nauwelijks bewust alloceert naar factoren? Dat is weer heel erg “behavioral finance”.


Drs Erik Aalbers RBA is als Senior Vermogensbeheerder verbonden aan “Andreas Capital” (www.andreas-capital.com) en is eigenaar van “Aalbers Financial Services”. Deze op persoonlijke titel geschreven column dient uitsluitend als achtergrondinformatie en is nadrukkelijk niet bedoeld als beleggingsadvies. Tevens is deze column geen aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. U neemt te allen tijde zelf uw beslissingen en bent daar alleen zelf verantwoordelijk voor.


Ook interessant: