Saaie obligaties

afbeelding van Edwin Wierda

Wanneer er over beleggen gesproken wordt, denken mensen vaak aan aandelen. Dit is begrijpelijk maar niet juist. Beleggen is veel meer dan aandelen alleen. Men kan geld beleggen in oneindig veel zaken. Andere voorbeelden zijn onroerend goed, goud, opties, schepen, zonnepanelen etc.

Beleggen in obligaties werd in het verleden heel vaak als saai gezien. Obligaties keerden veelal een vaste rente uit en werden op een vaste einddatum afgelost. Tussentijdse koersstijgingen en –dalingen kwamen weinig voor. Aandelenbeleggers haalden de neus op voor die stoffige en dus saaie obligaties.

De wereld is echter veranderd en daarmee ook de obligatiemarkt. Ervaren obligatiehouders zullen het jaar 2008 niet meer vergeten. De koersen halveerden veelal. Het woord saai kreeg een andere betekenis. De jaren daarna trokken de koersen wel weer aan maar echt rustig is het niet meer geworden. Recent hebben SNS obligaties mensen veel geld gekost.

Wat zijn nu de factoren die de koersvorming en het risico van deze beleggingsproducten bepalen? Feitelijk zijn het er drie: het debiteurenrisico, de rentestanden en de looptijd. Het eerstgenoemde risico geeft eigenlijk aan hoe groot de kans is dat de inleg niet terug kan worden betaald door het bedrijf of de overheid waar het geld aan is uitgeleend. De grote van deze kans wordt uitgedrukt in een rating. Een rating is een beoordeling van een gerenommeerd bedrijf dat die kansen berekent. In het algemeen geldt, des te hoger de rating, des te lager de rentecoupon. De rating loopt van de letters A t/m E (met varianten). A is het meest veilig.

De rentestanden en looptijd worden uitgedrukt in een cijfer. Dit cijfer wordt duration genoemd. Een duration van bijvoorbeeld 7 betekent dat een marktrentestijging van 1% , een koersdaling van 7% voor de obligatie tot gevolg zal hebben. Een rentedaling van 1% zal juist een koersstijging van 7% tot gevolg hebben.
Vergelijk eens het risico tussen A1 en E7.

Duration en rating zijn geen vaststaande gegevens. Een bedrijf dat slechter begint te draaien, krijgt een lagere rating. Denk in dit voorbeeld eens aan de rating van KPN. Van een oersaai voorspelbaar bedrijf met dus een hoge rating naar een lage rating doordat de winsten kelderden. Maar andersom kan natuurlijk ook.
Duration beweegt mee met de markt. Een duration van 7 kan ook 4 worden.

Het is dus ook bij obligaties van belang om de vinger aan de pols te houden. Een `zeker` bedrijf kan onzeker worden. Opletten en eventueel ingrijpen (verkopen) is het devies. En dat geldt ook bij marktrentebewegingen.
Saaie obligaties bestaan niet.
 

Auteur heeft op het moment van schrijven positie in KPN.
 

Edwin Wierda is directeur van Wierda en Partners Vermogensbeheer te Assen, www.wierdavermogensbeheer.nl

Deze column is geen advies.
Lees op hun site zijn disclaimer.


Ook interessant: