Overschat Nederlandse belegger zichzelf?

afbeelding van Erik Aalbers

Behavioral Finance bestudeert het gedrag van beleggers en de beslissingen die een belegger neemt. Dit alles vanuit de achtergrond dat mensen niet altijd rationeel handelen en beslissingen nemen. De beslissingen die een belegger neemt zijn altijd van invloed op het uiteindelijke rendement én risico van een portefeuille. Maar is bijvoorbeeld ook meetbaar of de belegger de goede beslissingen neemt?
 

Onderzoek Schroders

De asset-manager Schroders voert jaarlijks een onderzoek uit onder particuliere beleggers. In dit onderzoek komen onder andere de volgende zaken aan de orde:

  • Hoe optimistisch is de Nederlandse belegger?
  • Waardoor laat de belegger zich beïnvloeden en waar haalt hij zijn kennis vandaan?
  • Hoe verhoudt zich het gedrag van de belegger tot het buitenland?

Interessante vragen, waarbij de antwoorden een kijkje zouden kunnen geven in het gedrag van beleggers. Alvorens in te gaan welke waarde we aan dit onderzoek kunnen hechten, allereerst een aantal conclusies uit het onderzoek van dit jaar. (Het onderzoek is overigens uitgevoerd onder 372 beleggers met een minimaal belegd vermogen van € 50.000,- en is voor de 6e keer uitgevoerd. En alhoewel de doelgroep relatief gering is in verhouding tot het aantal beleggers in Nederland, lijken de onderzoeksresultaten wel het beeld te bevestigen van andere onderzoeken.)

Enkele conclusies:

  • De belegger heeft minder vertrouwen dan vorig jaar en maakt zich het meeste zorgen over politieke instabiliteit, lage rentes en het kwantitatieve verruimingsbeleid van centrale banken.
  • Beleggers sparen weer meer (ondanks de lage rente!).
  • De toegenomen onzekerheid van beleggers betekent niet dat ze meer advies vragen. 57% van de ondervraagden maakt geen gebruik van een adviseur.
  • Daarbij maakt de belegger meer gebruik van ‘eigen gevoel’, instinct en vertrouwen in eigen kunnen.
  • In vergelijking met het buitenland blijkt ook dat de Nederlandse belegger veel meer een doe het zelver is dan de buitenlandse belegger. En hij belegt veel meer in individuele aandelen dan de buitenlandse belegger.
  • Daarbij geeft de belegger ook aan (in 25% van de gevallen) dat ze voldoende kennis hebben en het niet nodig is dit te vergroten.

Deze bevindingen leiden volgens Schroders tot een opmerkelijke conclusie: zelf beleggen leidt tot onverantwoord gedrag; onderbuikgevoel en individuele aandelen (beiden meer risicovol) hebben de voorkeur en de belegger heeft geen advies nodig.
 

Opmerkelijk maar herkenbaar

Het zijn opmerkelijke en toch ook herkenbare conclusies. Met name de zelfoverschatting van de Nederlandse belegger is kenmerkend. De particuliere belegger handelt op ‘eigen gevoel’, vertrouwt in eigen kunnen, neemt meer risico door te beleggen in individuele aandelen boven beleggingsfondsen en maakt relatief weinig gebruik van een adviseur. Dit laatste in tegenstelling tot het buitenland overigens.

Zelfoverschatting leidt veelal tot het nemen van meer risico dan wenselijk, maar ook tot het doen van meer transacties dan nodig. Individuele aandelen lenen zich daar meer toe dan fondsen en hebben een vorm van herkenbaarheid voor beleggers. Die herkenbaarheid leidt dan ook vaker tot een gevoel van ‘vertrouwen’ in het bedrijf en in eigen kunnen.
 

Remedie zelfoverschatting?

Is er een remedie tegen zelfoverschatting? In mijn opinie is dat het in de arm nemen van een adviseur die een belegger tracht te behoeden voor zijn eigen handelen. Een adviseur die een beter beeld heeft van de risico’s die aan een portefeuille verbonden zijn. De adviseur staat wat meer op afstand en kan mede hierdoor minder emotioneel acteren. Het zou moeten leiden tot meer stabiliteit in een portefeuille, minder specifieke bedrijfsrisico’s en ook een betere rendement/risico verhouding.

Misschien kan Schroders dit een volgende keer meenemen in het onderzoek: zijn er verschillen in rendement/risico tussen beleggers die het zelf doen en beleggers die een adviseur in de arm nemen ?

Met de toenemende individualisering van de maatschappij en als gevolg hiervan de druk op individuen om meer en meer hun eigen financiële toekomst te regelen, lijkt aandacht voor het goed laten onderhouden van vermogen steeds meer van belang. Beleggers zouden hierbij meer moeten uitbesteden aan professionals en minder zelf moeten proberen te doen.


Drs Erik Aalbers RBA is als Senior Vermogensbeheerder verbonden aan “Andreas Capital” (www.andreas-capital.com) en is eigenaar van “Aalbers Financial Services”. Deze op persoonlijke titel geschreven column dient uitsluitend als achtergrondinformatie en is nadrukkelijk niet bedoeld als beleggingsadvies. Tevens is deze column geen aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. U neemt te allen tijde zelf uw beslissingen en bent daar alleen zelf verantwoordelijk voor.


Ook interessant: