Over de onzin van voorspellen

afbeelding van Erik Aalbers

Einde van het jaar. De handel is dun, iedereen is druk bezig met de voorbereidingen op de feestdagen. Traditioneel de tijd om terug te blikken, maar vooral ook om vooruit te kijken naar het nieuwe jaar.
 

Terugblik beursjaar 2015

Het beleggingsjaar 2015 werd gekenmerkt door een hogere volatiliteit dan we de laatste jaren gewend waren. Aandelenbeurzen lieten fluctuaties zien tussen hoogste en laagste koersen van soms wel 20%, om maar niet te spreken over de bewegingen in individuele aandelen. Voor mij waren er een aantal bepalende factoren in 2015:

  1. De aankondiging van kwantitatieve verruiming (QE) door de ECB in januari. Dit zorgde voor een enorme rally in Europese aandelen die tot in mei duurde.
  2. De slepende discussie rondom Griekenland die de markten in juni volledig in hun greep hielden. Na het akkoord begin juli over de schuldenlast van het Zuid Europese land was het ineens weer rustig. Maar de aandelen- en rentemarkten lieten in de periode daarvoor forse bewegingen zien.
  3. De traditioneel wat rustigere zomermaanden werden ruw verstoord door de ‘devaluatie’ van de Chinese munt op 11 augustus. Dit zorgde voor een kort maar hevig pandemonium op de markten. “Ineens” leek de hele wereld veranderd en stonden koersen fors lager.
  4. En tot slot de renteverhoging van de FED, die eerst in september al werd verwacht, maar vervolgens in december toch echt werd doorgevoerd. De laatste renteverhoging was alweer 9 jaar geleden en financiële markten waren nogal nerveus over de effecten op de koersen (die overigens uiteindelijk nogal meevielen).

De ‘voorspelbaarheid’ van de bovengenoemde ontwikkelingen was niet altijd even groot. Akkoord, een QE door de ECB werd verwacht, maar de uitbundige koersreactie ook? Een renteverhoging werd verwacht, maar eigenlijk al eerder (als je de outlooks van een jaar geleden mag verwachten). En een devaluatie van de Chinese munt dan? Nee, die was totaal onverwacht. Om hiermee maar aan te geven dat voorspellen best lastig is.
 

Voorspellingen beurs 2016

En dan komend jaar. De voorspellingen (of outlooks) voor 2016 vliegen mij om de oren. Dagelijks loopt de mailbox vol met de vooruitzichten voor het komende jaar. En dan komen daar nog de kooplijstjes van allerlei beleggingsgoeroes bij.

Wat is nu de waarde van al deze voorspellingen en kooplijstjes? Om heel eerlijk te zijn: nagenoeg nul. Het is een vreemde constatering dat we elk jaar aan het einde proberen om het komende jaar te voorspellen. We sluiten een jaar af, proberen alles te vergeten wat er gebeurd is en we beginnen vol goede moed (meestal dan) aan een nieuw beleggingsjaar. Met nieuwe kansen.

En daar horen dan voorspellingen bij of aandelen het goed gaan doen, of je wel of niet in de dollar moet beleggen, of de rente gaat stijgen of nog verder gaat dalen en wat de grondstoffenprijzen gaan doen. Dit zijn allemaal belangrijke factoren en het is belangrijk om er kennis van te nemen. Maar een exact gegeven voorspelling bekijk ik altijd met een glimlach.
 

Tips 2016 ...

Wanneer echter een lijstje met individuele aandelen wordt voorgesteld als ‘De Tips voor 2016’ haak ik af. Naar mijn idee is het nagenoeg onmogelijk om op individueel aandelenniveau te voorspellen welke aandelen het goed gaan doen. Die lijstjes zijn naar mijn idee teveel gebaseerd op persoonlijke voorkeuren, fors afgestrafte aandelen (‘die zijn zo hard gedaald, die kunnen alleen maar herstellen’) en diverse andere criteria, die niet altijd even duidelijk zijn.
 

Waarom voorspellingen doen of lezen?

Maar waarom willen analisten toch zo graag een voorspelling doen, of beleggers deze lezen ? Ik denk dat daar een aantal redenen voor te vinden is:

  • Overconfidence: overmatig zelfvertrouwen van analisten die denken de winst per aandeel van een bedrijf correct te kunnen voorspellen
  • Kuddegedrag van beleggers die graag een succesvolle belegger willen volgen en nadoen.
  • Confirmation bias: selectief informatie zoeken om eigen mening te rechtvaardigen (en bijvoorbeeld een slechte tip uit het verleden goed te praten door deze op een kooplijst op te nemen).

De oplettende lezer heeft inmiddels wel begrepen dat ik weinig op heb met kooplijstjes, koersdoelen en andere pogingen tot voorspellen van marktbewegingen. Een professionele belegger zou zich hieraan dan ook niet aan moeten wagen en zich moeten beperken tot het geven van scenario’s en waarschijnlijkheidskansen hierin. Dat maakt het een stuk minder concreet, maar beleggen is nu eenmaal geen exacte wetenschap.

Ik wens u allen fijne feestdagen en een goed en gezond 2016, met veel beleggingswijsheid daarbij.


Drs Erik Aalbers RBA is als Senior Vermogensbeheerder verbonden aan “Andreas Capital” (www.andreas-capital.com) en is eigenaar van “Aalbers Financial Services”. Deze op persoonlijke titel geschreven column dient uitsluitend als achtergrondinformatie en is nadrukkelijk niet bedoeld als beleggingsadvies. Tevens is deze column geen aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. U neemt te allen tijde zelf uw beslissingen en bent daar alleen zelf verantwoordelijk voor.


Ook interessant: