Mundus vult decipi (anno 2013)

afbeelding van Ype Schaap

Mundus vult decipi is één van de oudste Latijnse gezegdes. Opgetekend in de eerste eeuw na Christus vertelde dit gezegde dat de wereld – de mensen – bedrogen wilden worden. Het gezegde ging verder met “ergo decipiatur”, wat zo veel wil zeggen als “doe het dan ook!”. Kortom, sinds mensenheugenis heeft de mens het in zich om bedrogen te willen worden. Zo ook in 2013. Het westerse kapitalisme is een paar jaar terug op een onzachte manier op de muur geknald en is zwaar gewond geraakt. Natuurlijk vertellen de eerste hulpverleners – de politici – dat het er allemaal best wel eng uitzag, maar dat het vanzelf weer goed gaat komen. De artsen in het ziekenhuis – de directeuren van de centrale banken – weten wel beter. De patiënt moet aan de hart-longmachine en zal kunstmatig in leven gehouden moeten worden en er moet gehoopt worden op een wonder.

Maar als ik veronderstel dat het Westerse kapitalisme min of meer klinisch dood is, dan is het toch onvoorstelbaar dat er in de VS recordstanden op de beursborden staan! Ja en nee.
Ja, omdat ruim 47 miljoen Amerikanen met behulp van voedselbonnen de maag nog enigszins volhouden.
Maar nee, omdat de Fed er alles en dan ook letterlijk alles aan doet om de economie te blijven voeden met miljarden nieuwe dollars. De dollars worden dan weliswaar uit dunne lucht tevoorschijn getoverd maar elke maand pompt de Fed ruim $80mrd in het Amerikaanse financiële systeem door staatsobligaties en pandbrieven van banken op te kopen. Terwijl de Amerikaanse overheid gebogen gaat onder enorme schulden en nog elke dag miljarden tekort komt, leent de Amerikaanse overheid via de uitgifte van staatsobligaties die vooral worden opgekocht door de eigen centrale bank. Terwijl de Amerikaanse overheid en banken een enorme honger hebben naar vers geld, wordt de prijs van dat gewenste geld door de Fed zeer laag gehouden. Als de wereld nu nog niet bedrogen wordt, gebeurt het nooit meer!

Maar in de VS staat in ieder geval nog een hart-longmachine die werkt. In Europa heeft het hoofd van de afdeling intensive care gezegd dat de hart-longmachine af en toe maar eens moet worden uitgezet om te kijken of de patiënt al op eigen benen verder kan. Maar de patiënt kan niet verder en is eigenlijk ook direct levensmoe als hij wordt losgekoppeld van de machine. Draghi weet dat, maar stelde recent toch dat de ECB genoeg gedaan had en dat het nu aan de Europese regeringen was om orde op zaken te stellen. Maar regeringen weten geen orde op zaken te stellen en pakken deze depressie net zo aan als de Big Great Depression die in 1929 startte. Weliswaar was de depressie toen zichtbaarder, maar zeker niet zwaarder dan wat we nu meemaken. Ook in de dertiger jaren deden politici in aanvang precies dat wat niet gedaan moest worden, namelijk bezuinigen.

In Nederland is de situatie uiterst precair. Onze regering heeft niets gedaan dat anticyclisch te noemen is en gaat maar door met het bang maken van de bevolking. De ene keer krijgen we te maken met een nivelleringsfeestje dat moet worden gestart door de ziektekostenverzekering inkomensafhankelijk te maken. Natuurlijk werd, na de nodige onrust, het nivelleringsfeestje weer afgeblazen maar het kwaad was al gedaan. De andere keer gaat het over de verhoging van de btw, die dan vervolgens wel ten uitvoer wordt gebracht. Die btw-verhoging willen en kunnen de consumenten eigenlijk helemaal niet betalen en dus neemt de middenstand de kosten maar voor zijn rekening. Het gevolg is wel dat in de al lege winkels nog minder wordt verdiend en steeds meer bedrijven ophouden te bestaan en hun personeel moeten ontslaan. Het lijkt wel of de regering plezier beleeft aan dit ontslagfeestje, want dat is wat er komt van cyclisch regeren.

Natuurlijk heb ik de wijsheid niet in pacht, maar ik durf wel te stellen dat het niet heel erg lang kan duren voordat er een nationaal reddingsplan in de steigers wordt gezet. Dat nationale reddingsplan zal niets meer of minder moeten zijn dan een plan om de huizenmarkt uit het slop te halen. Ongeveer 10% van onze nationale economie heeft direct te maken met huizenbouw. Maar indirect nog veel meer. De banken zijn compleet verlamd geraakt nu hun opgeblazen balansen overlopen van risicovolle hypotheken. De doodsbange opperbankiers hebben hun employees gemaand om uiterst voorzichtig te zijn met het verstrekken van kredieten omdat de potentiële hypothekenramp niet te overzien is. Dat banken nu ook een cyclisch beleid zijn gaan voeren, waardoor de kans op het rampenscenario alleen maar verder wordt vergroot, moeten wij maar op de koop toenemen. Dat dit in een ramp gaat eindigen als er niet heel snel wordt ingegrepen, is een Cruijffiaans abc-tje. De politiek zal, om tenminste nog kans te maken op een glansrijk vervolg van de carrière bij een financiële instelling – want welke politicus wil nu niet werken voor de AFM, ASR, ABN Amro of KPMG – uiteindelijk toch gaan ingrijpen. Hoe kunt u van mijn veronderstelling gebruik maken als belegger? Ik denk door een paar aandeeltjes in een beursgenoteerde bouwer te kopen. Mijn voorkeur? BAM!
 

Ype Schaap heeft geen posities in genoemde effecten, klanten van Antaurus kunnen een positie hebben.

 

Ype Schaap was ten tijde van het schrijven van deze column portfoliomanager bij Antaurus te Baarn, www.antaurus.nl

Deze column is geschreven op persoonlijke titel en bedoeld als achtergrondinformatie over de financiële markten. Deze column is niet bedoeld als beleggingsadvies noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Professioneel houdt Antaurus posities aan in veel Benelux-aandelen. Elk Benelux-aandeel wordt beschouwd als een potentieel interessante belegging en alles wat Schaap schrijft moet vanuit die optiek worden gelezen. Raadpleeg meerdere bronnen en neem zelf beslissingen. Antaurus B.V. staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB).


Ook interessant: