Monti veel te vroeg weg

afbeelding van Ype Schaap

Plots is de Europese politiek en dus de belegger in rep en roer. Monti heeft het vertrouwen van de partijen die zijn premierschap mogelijk maakte verloren en heeft daarom besloten om zeer binnenkort af te treden. Monti kreeg eind 2011 als technocraat de macht in de schoot geworpen nadat de ECB geëist had dat Berlusconi zou vertrekken alvorens hulp zou worden geboden aan Italië. Op 12 november 2011 vertrok Berlusconi en op 21 december 2011 loste Draghi zijn belofte in en gaf hij vooral de Italiaanse en Spaanse banken de kans om via een lange-termijn-herfinancierings-operatie, een zogenaamde LTRO, spotgoedkoop 3 jaar geld te lenen bij de ECB. Nadat op 29 februari de tweede en voorlopig laatste LTRO werd gelanceerd door de ECB hadden Europese banken ruim €1.000mrd “opgezogen”. De tijd die vanaf februari aan Spaanse en Italiaanse banken gegeven werd, leek volgens de ECB voldoende te zijn om de politiek orde op zaken te laten stellen.

Volgens de mening van Antaurus is de meest recente redding van Griekenland ook alleen tot stand gekomen om Spanje en Italië nog de tijd te geven om de overheidsfinanciën op orde te krijgen. Immers zouden Italië en Spanje weer in de vuurlinie komen te liggen dan zou het niet onmogelijk zijn dat ook Frankrijk besmet zou kunnen raken. De Franse banken zouden grote verliezen kunnen oplopen door hun belangen in het buitenland. Griekenland mag niet failliet voordat iedereen zeker weet dat Italië en Spanje veilig zijn. Zou Griekenland immers failliet gaan en zijn schulden gaan terugbetalen in drachmes, iets dat nog zo maar kan worden besloten, dan zou de paniek kunnen overslaan op Italië en Spanje als deze landen hun zaken niet op orde zouden hebben.

Toch verliepen in Italië de laatste maanden naar wens van de Europese politieke top. Belastingontduikingen werden de laatste maanden keihard aangepakt. Om het zwarte-geldcircuit de kop in te drukken is het nu ook niet meer mogelijk contante betalingen van meer dan €1000 te verrichten in Italië. Het rondrijden in een peperdure sportwagen in Italië staat tegenwoordig gelijk aan het schreeuwen om een onderzoek van de lokale FIOD. Naast deze zichtbare maatregelen heeft de Italiaanse belastingdienst ook de onzichtbare Serpico in gebruik genomen. Serpico is een computersysteem van 2.000 servers dat alle beschikbare informatie - dus ook de laatste grotere girale aankopen - gebruikt om tegenstrijdigheden uit de belastingaangiften te halen. De Italianen zijn het zat dat ze zo op de huid worden gezeten door de overheid die eerder onder Berlusconi alles goed heeft gevonden. Door de ingrepen van de Italiaanse overheid is het Italiaanse consumentenvertrouwen, net zoals in Nederland, op een historisch dieptepunt beland. Maar Monti trok zich daar niets van aan. Monti kon regeren bij de gratie van de PDL, de partij groot gemaakt door Berlusconi, maar nu blijkt dat enkele belangrijke families het wel genoeg vinden, stopt plots het gedogen door de PDL. Italië gaat niet verder op de manier zoals de Europese politiek die samen met de ECB voorstond. De politieke elite van Europa moet nu op zoek naar een waardige vervanger van Monti terwijl de gemiddelde Italiaan vooral een premier wil die het “oude” Italië weer in glorie gaat herstellen. Dat het land hierdoor zich min of meer diskwalificeert als euroland, zal de gemiddelde Italiaan geen hoofdpijn opleveren.

Door het aangekondigde vroegtijdige vertrek van Monti is de schrik de beleggers weer om het hart geslagen. Het “oude” Italië kan niet meer geaccepteerd worden en dat weten beleggers. Zolang beleggers in onzekerheid verkeren zullen de beurzen het lastig hebben. Het moeizaam door beleggers opgebouwde vertrouwen in Italië, maar ook in Spanje, kan door de laatste ontwikkelingen binnen 24 uur weer verdwenen zijn en dan is de Europese politiek letterlijk weer terug bij af.

In Spanje zijn de meest recente politieke ontwikkelingen ook allesbehalve geruststellend. De honger naar onafhankelijkheid in Catalonië, waar de meerderheid van de bevolking liever gisteren dan vandaag nog wil ophouden met het afleggen van verantwoording aan Madrid, is een voorbeeld van een weinig geruststellende ontwikkeling.

Het is duidelijk dat 2013 weer de nodige politieke uitdagingen gaat kennen. Eén ding is ons wel duidelijk want door de meest recente politieke en macro-economische ontwikkelingen in Europa is de kans op een verhoging van de officiële rentestand van de ECB ondenkbaar. Sterker nog, nu de politieke onrust weer de kop opsteekt in Europa zou het huidige 0,75%-tarief van de ECB verlaagd kunnen gaan worden naar 0,25% in de loop van 2013. Het voordeel dat kleeft aan een nog lager officieel tarief is dat de eerder verstrekte 3-jarige LTRO’s ook worden afgerekend op het officiële ECB-tarief. Met de wetenschap dat beleggen in aandelen vooral te maken heeft met de risicopremie ten opzichte van het risicovrije rendement hoeven de meest recente ontwikkelingen in zowel politiek als economie niet negatief te zijn voor aandelen. Toch vinden wij het raadzaam wel aandelen te selecteren die juist buiten Europa en dan ook nog het liefst in opkomende markten een flink marktaandeel hebben. Wilt u van ons een naam hebben van een Nederlands bedrijf waarvan de beurskoers het in 2013, ondanks de meest recente ontwikkelingen, goed zou kunnen gaan doen, dan willen wij DSM als grote kanshebber voor 2013 noemen.
 

Auteur heeft op het moment van schrijven geen positie in DSM.

 

Ype Schaap was ten tijde van het schrijven van deze column portfoliomanager bij Antaurus te Baarn, www.antaurus.nl

Deze column is geschreven op persoonlijke titel en bedoeld als achtergrondinformatie over de financiële markten. Deze column is niet bedoeld als beleggingsadvies noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Professioneel houdt Antaurus posities aan in veel Benelux-aandelen. Elk Benelux-aandeel wordt beschouwd als een potentieel interessante belegging en alles wat Schaap schrijft moet vanuit die optiek worden gelezen. Raadpleeg meerdere bronnen en neem zelf beslissingen. Antaurus B.V. staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB).


Ook interessant: