Kanttekeningen passief beleggen

afbeelding van Erik Aalbers

Verbaasd. Dat ben ik nog steeds over de in mijn ogen vreemde discussie over actief of passief beleggen. Een discussie, waarbij meestal door voor- of tegenstanders gewezen wordt naar de kosten die ermee gepaard gaan en waarmee dan meteen een voorkeur voor passief wordt uitgesproken. En niet over de inhoudelijke voor- en nadelen van actief en passief. Maar voordat ik hierover nader uitweid, eerst maar eens de fundamentals van actief en passief.
 

Wat is passief beleggen?

Passief beleggen betekent dat je zo nauwkeurig mogelijk een bepaalde index volgt. Het rendement zal daarom niet veel afwijken van de index. De kosten van passief beleggen zijn over het algemeen lager dan de kosten van een beleggingsfonds. Passief beleggen kan het makkelijkst met een tracker of ETF.
 

Wat is actief beleggen?

Actief beleggen betekent dat je op grond van een bepaalde visie over risico en rendement actief van de index afwijkt. Hiermee probeert het fonds een extra rendement te behalen ten opzichte van de index. Hiervoor zijn meer transacties nodig dan bij passief beleggen. Het is daarom ook duurder. Middels een beleggingsfonds kun je actief beleggen.
 

Huidige discussie passief versus actief

Voorstanders van passief beleggen, waaronder onze toezichthouder AFM, wijzen vaak op de kosten die lager zijn, en vooral op diverse onderzoeken waaruit blijkt dat de meeste actief beheerde fondsen gemiddeld genomen minder performen dan de index. En dus de toegevoegde van actief beleggen er niet is. Voorstanders van actief beleggen geven als argument vaak dat wanneer je de juiste stijl selecteert en ook een goede timing hebt, je met actief beheerde fondsen een beter rendement kunt behalen. Daarnaast is passief beleggen in een index ook erg afhankelijk van de onderliggende index die geselecteerd wordt. Past die index wel bij de visie op de desbetreffende markt? Kijk bijvoorbeeld naar traditionele obligatie indices. Deze zijn vaak schuldgewogen: landen met grotere schulden zijn vaak groter opgenomen in die index. En de vraag is dan of je wel in die index wil beleggen.
 

Nieuwe inzichten

Tot zo ver weinig nieuws voor de actieve belegger. Toch is er de laatste tijd een aantal nieuwe interessante inzichten gekomen die ik hier verder wil toelichten. Het zijn inzichten die erop wijzen dat actief beleggen juist wel loont en dat er juist ook risico’s zitten aan passief beleggen.

Zo gaf Skagen in een recent commentaar als argument voor actief beleggen aan dat het beter bescherming biedt tegen koersdalingen. Een goede actieve manager zou in staat moeten zijn om door middel van goede stock selectie de fondsen te selecteren die in een dalende markt beter presteren dan een index. De mate van activiteit is over het algemeen goed te meten door de active share: de mate waarin een portefeuille afwijkt van de index. Deze waarde kan variëren tussen 0 en 100. Ter illustratie: bij 100 is de portefeuille volledig anders dan de index, bij 0 is er een sprake van een tracker op de index. Actief management zou dus leiden tot een beperking van het neerwaartse risico van een portefeuille.

Een ander nadeel van passief beleggen wordt door Schroders gegeven in een recent artikel: passieve indices kunnen zorgen voor een ongewenste concentratie van aandelen uit een bepaalde sector. Bekend voorbeeld zijn de IT- en de financials bubble.
 

Indexbeleggers parasieten?

Het meest uitgesproken is Charles Gave (Gavekal) die indexbeleggers parasieten noemt. Ze profiteren van het werk dat actieve beleggers doen, zonder de kosten te betalen die hiermee gepaard gaan. Actief beleggen is een vorm van ‘mean reversion’ waarbij constant gezocht wordt naar de beste prijs voor een belegging. Passief beleggen daarentegen doet niets anders dan beleggen in de relatieve grootte van een belegging: hoe groter de positie in de index, hoe meer er belegd wordt. En dat is vreemd: alsof groot altijd beter is.
 

Actief of passief?

Deze drie inzichten van verschillende partijen geven voor mij aan waarom actief beleggen boven passief te prefereren is. Passief beleggen betekent in mijn opinie dat je niet meer nadenkt over hoe het vermogen te beleggen, maar ‘gewoon’ een index volgt en dus ook accepteert dat je bepaalde biases opneemt in je portefeuille. En ja, je kunt indices selecteren die bijvoorbeeld gelijkgewogen zijn, of een bepaalde factor overwegen. Maar dan kun je je meteen afvragen of het niet actief beleggen is in een passieve index.

Daarnaast ben ik ervan overtuigd dat je als belegger waarde kunt toevoegen door niet in een index te beleggen, bijvoorbeeld door een betere downside protectie in te bouwen. De meeste aversie heb ik tegen het kostenargument dat passief beleggen aanhangers altijd aanhalen. Jazeker, kosten zijn een belangrijke component bij het behalen van een bepaald rendement. Echter: we beleggen toch niet om zo min mogelijk kosten te maken? Ik beleg om rendement te halen. En de kosten die daarbij gepaard gaan, accepteer ik als deze redelijk zijn. Ik ga niet in een passieve index beleggen om zo min mogelijk kosten te maken en daarmee geweld aan te doen aan mijn beleggingsvisie.


Drs Erik Aalbers RBA is als Senior Vermogensbeheerder verbonden aan “Andreas Capital” (www.andreas-capital.com) en is eigenaar van “Aalbers Financial Services”. Deze op persoonlijke titel geschreven column dient uitsluitend als achtergrondinformatie en is nadrukkelijk niet bedoeld als beleggingsadvies. Tevens is deze column geen aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. U neemt te allen tijde zelf uw beslissingen en bent daar alleen zelf verantwoordelijk voor.


Ook interessant: