Exclusiviteit is soms een nadeel

afbeelding van Jeroen Brenninkmeijer

Er is de laatste tijd veel te doen omtrent de Rabobank. En veel ophef rondom een financiële instelling is nooit goed voor de beeldvorming en het vertrouwen. Waar de coöperatieve bank lang de financiële crisis (sinds 2008) leek te weerstaan en er zelfs van kon profiteren, lijkt nu alles in korte tijd alsnog de Rabobank te overkomen.

Voor veel beleggers staat de Rabobank synoniem voor de belegging in de ledencertificaten. Lang waren de Rabo Ledencertificaten door de klanten (leden) van de Rabobank bejubelde en door de buitenstaander begeerde beleggingen. Want alleen de leden van de Rabo konden deze Ledencertificaten kopen. Met een gegarandeerd minimum rendement van 5% was het zeker in de tijd van zeer lage rentes op spaarrekeningen een gewild product. Op de website van de Rabo staan ze als volgt beschreven:

De Rabobank is een coöperatieve bank met leden in plaats van aandeelhouders. Dat lidmaatschap biedt u de kans om samen ambities en idealen te realiseren. Zo kunt u als lid van de Rabobank profiteren van ons unieke beleggingsproduct Rabobank Ledencertificaten.
U belegt in certificaten van participaties zonder einddatum die door Rabobank Nederland zijn uitgegeven. De Rabobank heeft een hoge kredietwaardigheid. Met ledencertificaten investeert u dus in een betrouwbare bank.
De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.
Exclusief voor leden
Rabobank Ledencertificaten zijn exclusief voor leden en personeelsleden van de Rabobank. En verder:
•          profiteert u van de hoge kredietwaardigheid van de Rabobank
•          is er vier keer per jaar een vergoedingenbetaaldatum
•          heeft u maandelijks aan- en verkoopmogelijkheid

 

Van zekerheid tot zorgplicht

Tot op heden zijn er veel leden die als enige of overwegende belegging Rabo Ledencertificaten bezitten, vaak zelfs als groot deel van hun totale vermogen. Vrijwel iedereen zag lang de Rabo Ledencertificaten als een bijna risicoloze belegging. Toch klopt dat niet, als was het begrijpelijk om de risico’s van de Rabobank als klein te beschouwen. De Rabo had immers als een van de weinigen banken lange tijd een AAA rating, was voor alle buitenstaanders een zeer conservatieve bank met een zeer solide balans. Rabobank verloor pas in november 2011 haar AAA rating bij S&P en bleef zich profileren als de meest kredietwaardige private bank (privaat als in “niet van een overheid”) ter wereld. Het beleggend publiek was overwegend nog gerust, al nam het aanbod van Rabo Ledencertificaten toe. Niet verwonderlijk want de Rabo Ledencertificaten zijn achtergestelde obligaties1, kunnen bij slechte resultaten de rentevergoeding opschorten en het kapitaal in Rabo Ledencertificaten kan zelfs gebruikt worden om een groot verlies van de bank op te vangen. Bovendien hebben ze geen vaste aflosdatum en is er maar 1 x per maand een mogelijkheid de Ledencertificaten te kopen of verkopen. Pas dit jaar is de Rabobank haar relaties er actief op gaan wijzen dat het eenzijdig bezit niet voldoet aan de gewenste risicospreiding.
 

Rabo Ledencertificaten, exclusief wordt inclusief?

De exclusiviteit van de Rabo Ledencertificaten is uiteindelijk misschien niet een chique voordeel voor de leden maar een nadeel. Immers alleen de Rabo zelf of andere leden kunnen de Rabo Ledencertificaten kopen, het aantal potentiële kopers is dus beperkt. En er is geen transparante markt van vraag en aanbod en de koersvorming van de Rabo Ledencertificaten is geen betrouwbare indicator van het risico. Gelukkig voor de houders heeft de Rabo als goed huisvader de afgelopen periode alle aangeboden Ledencertificaten waarvoor geen koper was zelf opgekocht tegen de nominale waarde van €25. Maar als de Rabo daadwerkelijk per 1-1-2014 stopt met het opkopen van de aangeboden Ledencertificaten, is het maar zeer de vraag wat er met de prijsvorming gaat gebeuren.

In de media verschenen medio oktober berichten dat Rabo overweegt om de Rabo Ledencertificaten aan niet-leden aan te bieden. In mijn ogen zouden ze de Rabo Ledencertificaten beursgenoteerd moeten maken, net als de andere obligaties van de Rabo gewoon via de beurs verhandelbaar zijn. Dan zal de dagelijkse markt van vraag en aanbod de prijs bepalen en wordt het risico van de Rabo Ledencertificaten zichtbaar in de prijsvorming. Natuurlijk reageren de financiële markten soms overdreven en zijn de koersen dan tijdelijk geen reële graadmeter. Maar dat faseert altijd weer uit naar een betrouwbaar gemiddelde. Zeker de markt voor You do not have access to view this node is gebaat bij voldoende liquiditeit zodat de prijsvorming een betrouwbare indicator is. De hoogte van de renteopslag is immers een directe vertaling van het risico.

Voor de houders van Rabo Ledencertificaten is het in ieder geval zaak om goed af te wegen in hoeverre het vermogen aan deze onzekerheid mag worden blootgesteld. En voor de niet-leden van de Rabo is het wellicht eindelijk mogelijk om vanaf 2014 ook de Rabo Ledencertificaten te kunnen kopen. De vraag is of het dan nog net zo’n begeerde belegging is als een paar jaar geleden. Het antwoord ligt verscholen in de koersvorming na 1-1-2014.
 

1 Meer informatie over risico's van achtergestelde obligaties leest u op BeursEffecten:


Jeroen Brenninkmeijer is partner en vermogensbegeleider bij MJR Advies (www.mjradvies.nl). Deze column is geschreven op persoonlijke titel. Deze column is bedoeld als achtergrondinformatie over de ontwikkelingen op de financiële markten en de regelgeving. Deze column is niet bedoeld als beleggingsadvies en is geen aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. MJR Advies houdt zich niet bezig met het aanbevelen van beleggingen of beleggingsproducten en heeft bedrijfsmatig geen beleggingsposities. Eventueel vermelde financiële instrumenten dienen puur als voorbeeld en zijn nooit bedoeld als aanbeveling. Raadpleeg meer bronnen en neem zelf uw beslissingen. MJR Advies is niet vergunningplichtig en biedt onafhankelijke financiële ontzorging voor ondernemers en vrije beroepsbeoefenaren.


Ook interessant: