Dow versus AEX

afbeelding van Peter Vonk

“Dow-Jones stapelt record op record” Gaat de AEX ook weer naar zijn hoogste punt???

De Amerikaanse beursindices doen het de laatste tijd erg goed. De Dow-Jones (kortweg de Dow) heeft zijn all-time high reeds enkele malen verhoogd in de laatste paar dagen. De slotstand op donderdag 14 maart was op een niveau van 14.539,29. Dit soort niveaus zagen we voor het laatst eind 2007, vlak voor het uitbreken van de kredietcrisis en het faillissement van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers. De Dow topte op 9 oktober 2007 op een niveau van 14.164.

Opmerkelijk is te zien dat onze AEX veel eerder in de historie een all-time high record behaalde. Dat was in de glorieuze dagen van de IT. Op 5 september 2000 behaalde de AEX een koersniveau van 703,18. Sindsdien is de koers van de AEX globaal gehalveerd.

Waarom lopen AEX en Dow niet gelijk op? 

Als we 20 jaar geleden starten met de waarde 100, dan zien we in onderstaande grafiek hoe de beide indices het er vanaf gebracht hebben.

Koers AEX tov Dow Jones 1993-2013

De zwarte lijn vertegenwoordigt onze AEX, de rode lijn is de Dow. Opmerkelijk is te zien dat in de jaren ’97 tot ’00 de AEX het veel beter heeft gedaan dan de Dow. Vervolgens is er een periode waarneembaar waarin de AEX veel harder zakt dan de Dow om vervolgens een periode van circa 4 jaar redelijk gelijk op te lopen. Vanaf 2008 begint de Dow zich los te trekken van de AEX en laat vervolgens een mooie groei zien.
 

Maar hoe komt dat nou?

Feitelijk liggen er twee redenen aan ten grondslag:

  1. Economische groei
  2. Samenstelling van de index
     

Ad 1) Amerika bestaat uit 50 verenigde staten die zijn oorsprong vinden in 1783. Gedurende de laatste 1,5 eeuw heeft de VS zich ontwikkeld als het machtigste land ter wereld. Vooral de flexibiliteit die het land kenmerkt heeft grote gevolgen voor de economische ontwikkelingen. Anders gezegd, ondanks het feit dat de VS een groot land is, dat bestaat uit 50 staten, is het land in staat om zich snel aan te passen aan veranderingen in de lokale economie alsmede invloeden vanuit de rest van de wereld. De VS laat dan ook ten tijden van recessies minder scherpe dalingen van economische activiteit zien dan andere westerse landen. Dit vertaalt zich ook in betere bedrijfswinsten van Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven.

In Europa zijn wij minder snel in staat om ons aan te passen. Besluitvorming is traag en verdeeldheid is vaak groot in Brussel als het gaat om moeilijke economische dossiers. Het gevolg hiervan is dat wij langer de pijn van recessies voelen. Niet alleen in onze portemonnee, maar ook in de koersontwikkeling van onze beursgenoteerde aandelen.

Ad 2) Dit jaar vieren we het 30-jarig bestaan van de AEX. Beursprofessionals zijn het eens met elkaar dat de AEX eigenlijk maar een rare index is. Het is in ieder geval geen goede afspiegeling van de economische ontwikkeling van Nederland. De AEX bestaat uit de 25 grootste, in Nederland genoteerde, meest verhandelde bedrijven gedurende het afgelopen jaar. Hierin schuilen een paar valkuilen. Eind jaren ’90 en begin ’00 vormde IT bedrijven, omdat ze destijds qua koers hard opliepen, hierdoor een grote marktwaarde vertegenwoordigden en ook nog eens veel verhandeld werden, een belangrijk deel van de AEX. Kent u de namen als Baan Company, Getronics, KPNQwest en UPC nog? Deze bedrijven zijn OF volledig failliet gegaan OF qua koers geminimaliseerd. Vlak voor het uitbreken van de kredietcrisis bestond de AEX voor circa 40% uit financials (Abn Amro, Aegon, Fortis en ING). Ook daar is qua koers weinig van over. Omdat de aandelen een zeker percentage uitmaken van de index, daalt de index ook. De waarde die met de daling van de genoemde aandelen is verdwenen, is ook verdwenen uit de index. Jaarlijks vindt er een herweging van de index plaats waarbij aandelen met kleinere marktkapitalisatie (omdat de koers zo hard gezakt is) dan wel minder handelsvolume plaats maken voor bedrijven waar meer animo voor is en meer in gehandeld wordt. Door deze structuur is het utopie om te denken dat we over een paar jaar weer een AEX hebben die op 700 punten staat. De manier van samenstellen van deze index maakt dit (vrijwel) onmogelijk. In het verleden hebben in Nederland ook buitenlandse bedrijven als Gucci en Arcelor Mittal een belangrijke rol gespeeld in de AEX. De ontwikkeling van deze bedrijven heeft echter nauwelijks raakvlak met de economische ontwikkeling van Nederland.

Bredere indices zoals de Eurostoxx 50, S&P 500 of MSCI World zijn voor professionele partijen zoals ons belangrijkere graadmeters. Er wordt dan ook procentueel steeds minder in Nederlandse aandelen belegd.

 

Peter Vonk is vermogensbeheerder bij Trustus Capital Management te Leiden, trustus.nl

Deze column is geen advies.
Lees op hun site zijn disclaimer.


Ook interessant: