Beleggen met een goed gevoel

afbeelding van Erik Aalbers

In 2001, kort na de aanslagen op het World Trade Center in New York, gaven Amerikaanse financiële instellingen zogenaamde Patriot Bonds uit. Deze opbrengst van deze obligaties werd mede gebruikt om de oorlog tegen terrorisme te financieren. Hiermee werd handig ingespeeld op de emotie van beleggers, in dit geval een patriottisch gevoel.
 

Emotionele band

Emoties zijn dan ook een bekend fenomeen in de beleggingswereld. Recent verscheen een onderzoek, uitgevoerd door onder andere gedragseconoom Arvid Hoffman, verbonden aan de universiteit van Maastricht, onder de titel: “Focal versus Background Goals in Consumer Financial Decision-Making: Trading Off Financial Returns for Self-Expression?”. Zo op het eerste oog een wat ingewikkelde titel, maar de strekking van het onderzoek was helder. (Meer informatie over de heer Hoffman vindt u overigens op http://arvidhoffmann.nl/)

Uit het onderzoek blijkt dat beleggers bij hun keuze voor beleggingen een voorkeur hebben voor aandelen uit eigen land die ze kennen, of aandelen waarmee ze een emotionele band hebben. Het gevolg is dat een belegger minder rendement of meer risico accepteert in ruil voor een goed gevoel.
 

Maar ... hoe is dit te verklaren?

De voorkeur die beleggers hebben voor aandelen uit eigen land noemen we in de behavioral finance de zogenaamde ‘home bias’. Beleggers denken die bedrijven beter te kennen, vaak omdat ze er dagelijks mee te maken hebben. De keuze voor een aandeel wordt niet louter bepaald op financiële- of bedrijfseconomische motieven, maar wordt deels beïnvloed door subjectieve, bijvoorbeeld patriottische, gevoelens. Uit een onderzoek over de periode 1992-2006 voor de Nederlandse pensioenmarkt blijkt dat het belang aan Nederlandse aandelen en obligaties fluctueerde tussen 37% in 1997 en 13% in 2006. Verhoudingsgewijs erg hoog als we het belang van Nederland in de wereldeconomie beschouwen. Naar schatting is de home bias bij particuliere beleggers nog veel groter.

Een mogelijk ander argument voor de aanwezigheid van een home bias is dat de gemiddelde particuliere belegger onvoldoende kennis heeft van bedrijven en markten en hierdoor noodgedwongen ‘dicht bij huis’ blijft. Deze informatie is ook eenvoudiger te verkrijgen.

Home bias is overigens een wereldwijd fenomeen. In de grafiek is duidelijk zichtbaar dat in landen als Japan (JP) en de Verenigde Staten (US) de home bias nog veel hoger is dan in Nederland.

Equity en bonds

Daarnaast blijken beleggers ook een voorkeur te hebben voor aandelen waarmee ze een emotionele band hebben.
 

Apple, Porsche, BMW ...

Sprekende voorbeelden hiervan zijn bekende en aansprekende merken zoals Apple, BMW, Porsche en producenten van luxe consumentengoederen. Beleggers gebruiken deze producten (of willen ze graag hebben) of willen het bedrijf op deze wijze (onder)steunen. Het geeft beleggers een goed gevoel deze bedrijven in portefeuille te hebben.

Dit effect is moeilijk te kwantificeren, maar algemeen wordt aangenomen dat met name particuliere beleggers zich bij hun beslissingen meer laten leiden door deze emoties dan ze zelf denken. Het mogelijke effect van meer risico of minder rendement wordt dan ook aanvaard.
 

Weging in portefeuille

Voor Nederlandse beleggers leidt het kopen van aandelen uit eigen land en aandelen die een goed gevoel geven bijna automatisch tot een forse onderweging van beleggingen in opkomende landen zoals Azië, Zuid Amerika en Afrika. Bedrijven daar zijn te weinig vertrouwd, te onbekend en kunnen moeilijk gevolgd worden. Beleggers zullen dus eerder een aandeel KPN kopen dan een aandeel China Mobile.

Het home bias effect kan dus ook meteen een verklaring zijn voor de onderwogen posities in opkomende landen bij Westerse beleggers.
 

Conclusie Arvid Hoffmann toetsen?

Arvid Hoffmann concludeert in het eerder genoemde onderzoek dat om meer onder de aandacht te komen bij beleggers een beleggingsproduct of aandeel zich zou kunnen profileren als een belegging waarmee beleggers zich kunnen identificeren.

Bijvoorbeeld door de nadruk te leggen op het land waarin het bedrijf is gevestigd of waarin het belegt. Het kan leiden tot extra interesse voor het beleggingsproduct. Maar het dient subtiel te gebeuren, want uit het onderzoek blijkt ook dat ‘overdaad schaadt’.

Het is interessant om deze onderzoeksresultaten bij komende nieuwe beleggingsproducten te toetsen.


Drs Erik Aalbers RBA is als Senior Vermogensbeheerder verbonden aan “Andreas Capital” (www.andreas-capital.com) en is eigenaar van “Aalbers Financial Services”. Deze op persoonlijke titel geschreven column dient uitsluitend als achtergrondinformatie en is nadrukkelijk niet bedoeld als beleggingsadvies. Tevens is deze column geen aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. U neemt te allen tijde zelf uw beslissingen en bent daar alleen zelf verantwoordelijk voor.


Ook interessant: