Beleggen in Nederland of liever over de grens?

afbeelding van Frank Brouwer

In de jaren '90 was onze eigen Amsterdamse effectenbeurs the place to be. De Nederlandse bedrijven en banken waren zeker ook voor buitenlandse beleggers interessant. De Nederlandse aandelen van de beursgenoteerde bedrijven genoten internationale faam. Vlak voordat de “dot.com” crisis in alle hevigheid los barstte, noteerde de AEX index net boven de 700 index punten. Een aandeel als KPN bijvoorbeeld noteerde destijds boven de 70,- euro. Dat is inmiddels wel anders, waarbij u natuurlijk wel rekening moet houden met de claimemissies en de afsplitsing van de postactiviteiten nadien.

Zeker voor buitenlandse beleggers heeft de AEX index de afgelopen jaren fors aan aantrekkingskracht verloren. Economische omstandigheden, wij hebben immers een open economie en worden hierdoor direct geraakt als de wereldhandel stokt, spelen daarin natuurlijk een belangrijke rol. Maar er zijn ook andere factoren van toepassing. Tijdens de kredietcrisis bleek hoe kwetsbaar AEX indexbeleggers waren door het grote opgenomen belang van financiële aandelen, zoals ING en Fortis, in de AEX-index. Uiteraard blijft dit niet onopgemerkt door beleggers.

Institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, beleggen het grootste deel van hun vermogen over de grens. Enerzijds uit hoofde van spreiding maar ook door de beperkte liquiditeit van de Nederlandse effectenbeurs. Tevens worden zij geconfronteerd met strengere regelgeving en toezicht ten aanzien van risicovolle beleggingen. Dit is versterkt na de kredietcrisis in 2008. Opmerkelijk is het feit dat ongeveer op het diepste punt van de aandelenmarkt pensioenfondsen “gedwongen” werden om hun aandelenposities te verminderen, maar dat ter zijde.

De samenstelling van de bevolking kan een indicatie zijn voor toekomstige vraag naar aandelenbeleggingen in een bepaald land. Specifiek voor Nederland geldt dat de bevolking vergrijst en er wellicht minder mensen zijn met een lange beleggingshorizon die kunnen of willen beleggen in Nederlandse aandelen voor de oude dag.

De afgelopen jaren hebben op de Nederlandse beurs ook flinke „missers” voorgedaan. De Staat der Nederlanden heeft alle aan de Nederlandse AEX genoteerde financiële instellingen of moeten overnemen en/of een kapitaalsteun moeten verlenen.
In het begin van het vorige decennium vielen KPN en Ahold negatief op door financieel wanbeleid.
Ahold, een bedrijf wat jarenlang het toonbeeld was van stabiliteit, groei en waardecreatie voor haar aandeelhouders en stakeholders, viel van haar troon af door onder meer malversaties in de boekhouding. Ahold is de problemen van destijds gelukkig ontgroeid. KPN tobt nog steeds en is in de afgelopen 13 jaar niet gelukt om uit te groeien tot een speler van formaat, waardoor KPN nu eigenlijk te klein is om zelfstandig te overleven.

Op dit moment zijn er wederom twee aan de AEX genoteerde bedrijven welke zich kenmerken als „Fallen Angels”. Imtech, door vele beleggers geliefd, kon groeien door het overnemen van bedrijven. Dit ging lange tijd zeer voorspoedig totdat het zittende management werd geconfronteerd met het feit de controleerbaarheid van de bedrijfsactiviteiten en de financiële verslaglegging steeds lastiger werd. De groei van het bedrijf was onhoudbaar geworden. Verliesrisico’s, waaronder de kans op fraude, nemen dan progressief toe.

Lange termijn beleggers in SBM offshore hebben de afgelopen jaren weinig plezier aan de onderneming kunnen beleven. Eerst een langdurig slepend conflict over een offshore platform welke tot een substantiële vermindering van aandeelhouderswaarde leidde en nu sinds kort is de onderneming wederom in zeer roerig vaarwater gekomen door het vermoeden van en onderzoek naar betaalde smeergelden in Latijns Amerika en Afrika.

Voor zowel Imtech als SBM Offshore geldt dat zittende beleggers waarschijnlijk voorlopig geduld moeten betrachten. Imtech heeft een volledig nieuw management en is druk doende om de onderneming te hervormen. Of alle „lijken” inmiddels uit de kast zijn is nog niet duidelijk. Bij SBM Offshore is er, ondanks de uitstekend gevulde orderportefeuille, op dit moment geen duidelijkheid over de waarheid en/of omvang van de in de pers genoemde smeergeld affaire.

De prijs/boekwaarde ratio waardering (P/B) van onze AEX index is al jaren gunstig geprijsd ten opzichte van vele andere buitenlandse aandelenindices. In vergelijking met de S&P 500 P/B ratio van 2.6 steekt de huidige P/B ratio van de AEX à 1.531 gunstig af.
Echter het wil maar niet vlotten met onze index. Naast dat de winstgevendheid in het algemeen van „onze” bedrijven achterblijft bij haar buitenlandse concurrenten, zijn bovenstaande beschreven factoren zeker van invloed op de matige ontwikkeling van de AEX index.

1Bron: Binckbank Professional Services.
 

Auteur heeft op het moment van schrijven geen posities in KPN, Ahold, Imtech en SBM Offshore.
LBCM heeft op het moment van schrijven van dit artikel posities voor een aantal cliënten in de aandelen KPN en Imtech.


Frank Brouwer RBA is als Senior Vermogensbeheerder verbonden aan en tevens mede-eigenaar van LBCM (www.lbcm-vermogensbeheer.nl). Deze column is geschreven op persoonlijke titel en bedoeld als achtergrondinformatie, en is nadrukkelijk niet bedoeld als beleggingsadvies. Tevens is deze column geen aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. U neemt te allen tijde zelf uw beslissingen, en bent daar alleen zelf verantwoordelijk voor.


Ook interessant: