Altijd gelijk hebben?

afbeelding van Erik Aalbers

Beleggers staan bekend als eigenwijze mensen. Ze weten het vaak het beste en denken dat ze altijd gelijk hebben. Maar, hiermee staan we dan minder open voor de meningen van anderen en blijven we vasthouden aan onze eigen meningen.
 

Confirmation bias

In de behavioral finance (gedragseconomie) staat dit bekend als de confirmation bias. Wij zijn als mensen geneigd om bestaande gegevens zodanig te interpreteren dat ze passen binnen bestaande overtuigingen. Anders gezegd: zodra we ergens voor kiezen, gaan we op zoek naar meningen die deze keuze bevestigen en staan we minder open voor tegengestelde meningen.

Een van de bekendste voorbeelden van dit gedrag komt uit de gedragspsychologie: bij een beroemd experiment heeft men geprobeerd de opvattingen over de doodstraf onder studenten te wijzigen. De helft van de studenten was vóór; de andere helft was tegen. Vervolgens werden deze studenten geconfronteerd met een reeks studies die zowel vóór als tegen waren. De vraag was de studies te beoordelen ten aanzien van de effectiviteit van de doodstraf als afschrikmiddel. De voorstanders waren van mening dat de studies die voor de doodstraf pleitten, goed waren onderbouwd, terwijl de studies die tegen waren, juist als fundamenteel zwak werden beschouwd. Het tegenovergestelde effect deed zich voor bij tegenstanders van de doodstraf. Het blootstellen van studenten aan dezelfde evenwichtige informatie leidde in beide kampen slechts tot een versterking van de reeds ingenomen standpunten.
 

Voorbeeld confirmation bias

Voor beleggers kan deze vooringenomenheid funest zijn. Na het maken van een analyse en het kiezen voor een bepaalde belegging, blijven beleggers vervolgens vaak vasthouden aan deze mening, ondanks dat de meningen omtrent deze belegging wellicht gewijzigd zijn. Daar speelt overigens ook in mee dat we veel meer waarde hechten aan iets dat we hebben dan aan iets wat we niet hebben.
Een van recente voorbeelden uit mijn eigen omgeving van een confirmation bias is de situatie rondom Apple. De aandelen Apple kocht ik circa 1 jaar geleden op een koers van boven de $600. De, vond ik zelf, gedegen analyse die ik had gedaan gaf een forse onderwaardering aan. Kopen dus. Nu, een jaar later, staat de koers lager dan bij aankoop. De afgelopen maanden betrapte ik mezelf erop een voorkeur te hebben voor research die de onderwaardering benadrukte en dat de research die uitging van een zwakkere marktpositie naar de toekomst makkelijk aan de kant gelegd werd.
 

Confirmation bias vermijden

Interessant om te weten is nu hoe je die confirmation bias kunt vermijden. Hiervoor zijn twee ‘oplossingen’. De eerste is om actief op zoek te gaan naar afwijkende meningen en om vervolgens je eigen mening daaraan te toetsen. En om daarna open te staan voor het feit dat je het bij het verkeerde eind kunt hebben. Dit laatste blijft overigens een moeilijk aspect voor beleggers: het impliceert namelijk dat je moet toegeven dat je een fout hebt gemaakt.

De tweede oplossing klinkt als heel logisch: zorg dat je een helder gedefinieerde strategie hebt. Bepaal vooraf welke omstandigheden je mening kunnen doen veranderen. Eigenlijk stel je bij aankoop meteen een verkoopstrategie op. Op het moment dat die situatie zich voordoet, weet je direct hoe te handelen. Dit klinkt logisch, maar in de dagelijkse praktijk gebeurt dit veel te weinig. En gaan we bij veranderde omstandigheden bewust of onbewust op zoek naar informatie die onze bestaande overtuigingen bevestigen.

De confirmation bias komt veelvuldig voor bij het nemen van beleggingsbeslissingen. Je ertegen wapenen betekent heldere beslisregels formuleren bij iedere belegging en openstaan voor tegengestelde meningen.

En dus ben ik bij Apple op zoek gegaan naar tegengestelde meningen, heb ik die bij collega's getoetst en heb ik uiteindelijk voor mezelf een verkoopdoel vastgelegd. Maar dan nog.... We blijven mensen...


Drs Erik Aalbers RBA is als Senior Vermogensbeheerder verbonden aan “Andreas Capital” (www.andreas-capital.com) en is eigenaar van “Aalbers Financial Services”. Deze op persoonlijke titel geschreven column dient uitsluitend als achtergrondinformatie en is nadrukkelijk niet bedoeld als beleggingsadvies. Tevens is deze column geen aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. U neemt te allen tijde zelf uw beslissingen en bent daar alleen zelf verantwoordelijk voor.


Ook interessant: