Alan van Griethuysen versus Jelle Elzinga

Jelle ElzingaAlan van Griethuysen

 

Alan van Griethuysen (NYSE Euronext) interviewt Jelle Elzinga (Optiver)

 

 

1. Hoeveel jaar zit je nu in het vak en wat was je beweegreden om de beleggingen in te gaan?

Ik ben in 1992 bij Optiver begonnen als optiehandelaar op de beursvloer. Mijn eerste opties verhandelde ik op DSM, Ahold en Hoogovens. Later volgden de opties op aandelen als ABNAMRO, ING en de AEX Index.

Ik kreeg interesse voor aandelen toen ik 15 was, maar werd weggestuurd bij de bank toen ik voor 100 gulden aandelen wilde kopen. Nadat ik me verder was gaan verdiepen in opties, warrants en aandelen ben ik naar de Dag van het Aandeel in de RAI gegaan en heb daar een presentatie bijgewoond van de, toen nog relatief onbekende, EOE Optiebeurs. Deze presentatie liet zien hoe alles op de Optiebeurs in zijn werk ging en wat de rol van handelaren/market makers, banken en brokers was. Ik werd zo enthousiast van deze presentatie dat ik vanaf dat moment zeker wist dat ik market maker wilde worden. Op deze manier kon ik mijn interesse voor aandelen en opties combineren met mijn andere interesse, handelen.

Na mijn studie Bedrijfskunde te hebben afgerond, ben ik gaan solliciteren. Mijn zus zag een advertentie van Optiver in de krant staan en zo is alles op gang gekomen. Dit jaar werk ik dus 20 jaar bij Optiver, mijn eerste baan en bedrijf na de studie.
 

2. Optiver is wereldwijd een ‘liquidity provider’ in vele financiële producten. Zou jij aan de lezers van BeursEffecten de rol van een’ liquidity provider’ kunnen uitleggen en wat een onderneming als Optiver doet om deze rol optimaal te vervullen?

Als market maker of liquiditeitsverschaffer geeft Optiver doorlopend bied- en laatprijzen (quotes) af in een breed scala aan financiële instrumenten, zowel op Euronext Amsterdam als op alle belangrijke beurzen in de wereld.

Wij doen dat vooral in derivaten zoals opties en futures. Doordat market makers als Optiver doorlopend deze bied- en laatprijzen in deze instrumenten afgeeft, heeft een belegger zekerheid dat er altijd een koper of verkoper is voor de opties of futures die hij wil kopen of verkopen. En doordat wij daarbij concurreren met andere market makers weet de belegger ook dat hij daar een redelijke prijs voor betaalt of krijgt.

Aangezien Optiver continu zowel aan de koop-, als aan de verkoopkant actief is, hebben wij geen mening over de richting van de markt. Het maakt ons dus ook niet uit of de koersen stijgen of dalen. Wij proberen iedere transactie direct te hedgen met een tegengestelde transactie of via een koop of verkoop van het onderliggend instrument waarvan het derivaat is afgeleid. Onze winst zit hem in het feit dat onze biedprijs net een fractie lager, en onze laatprijs net fractie hoger is dan wat een financieel instrument volgens ons theoretisch waard zou moeten zijn.

De handelssystemen van een beurs zijn tegenwoordig enorm geavanceerd en de prijzen van financiële instrumenten veranderen doorlopend. Om als market maker succesvol te zijn moet je daarom beschikken over zeer geavanceerde IT systemen en snelle handelsverbindingen. Als je als market maker scherpe bied- en laatprijzen wilt kunnen afgeven dan moet je deze prijzen immers continu aanpassen aan de veranderende marktomstandigheden. Als je daarin namelijk te laat bent, dan gaan anderen handelen tegen jouw verouderde quotes en dan maak je op iedere transactie verlies.

Market makers vervullen een cruciale rol in de beurswereld. Doordat beleggers altijd zeker weten dat ze kunnen kopen of verkopen en ook nog tegen een redelijke prijs versterken market makers het vertrouwen van beleggers in de markt. Dat zorgt ervoor dat er veel vraag en aanbod op de markt ontstaat hetgeen de efficiëntie en liquiditeit ten goede komt. En efficiënt functionerende en liquide markten zijn van groot belang voor de economie, omdat het toegang tot risicodragend kapitaal voor bedrijven vergemakkelijkt en de investeringsmogelijkheden voor grote beleggers als pensioenfondsen vergroot.
 

3. Optiver bestaat nu meer dan 25 jaar. Ik heb Johann Kaemingk zien starten als market maker op de vloer van de optiebeurs toen deze nog gevestigd was aan het Damrak. Jij bent enkele jaren later in dienst getreden van Optiver. Wat zijn voor jou de grootste gebeurtenissen geweest sinds de start van jouw loopbaan?

Toen ik bij Optiver begon, waren er alleen vestigingen in Amsterdam en Frankfurt. Toen wij als bedrijf wilden beginnen in Sydney, Australië, werd ik gevraagd om daar directeur te worden. Dit was voor mij een enorme gebeurtenis: een verhuizing naar de andere kant van de wereld en de kans om een volledig bedrijf op te bouwen.

In deze periode zijn ook veel beurzen van vloerhandel naar scherm gemigreerd, wat voor de manier van zaken doen grote gevolgen gehad heeft. Schermenhandel vraagt om grote IT inspanningen en hierdoor veranderde Optiver van een handelsbedrijf pur sang in een handels/IT bedrijf.

De laatste jaren is hier een verdere professionaliseringsslag gemaakt en zijn we vooral op het gebied van ondersteunende, risico en controleafdelingen verder gegroeid. De concurrentie komt nog steeds van andere Nederlandse market makers, maar de laatste paar jaar zien we ook veel partijen uit Chicago naar onze markten komen.

De handel concentreert zich al lang niet meer op alleen opties, bijna alle andere asset classes zijn hier bij gekomen. Bovendien worden alle producten met elkaar gecombineerd en worden er bijna geen transacties meer met de hand gedaan.

Na 25 jaar zijn we uitgegroeid tot een wereldwijd opererend bedrijf, met sterke kantoren in alle regio’s. Wie had er 25 jaar geleden gedacht dat Optiver in landen als Japan en Singapore tot de grootste partijen zou behoren?
 

4. Als gevolg van de financiële crisis, automatisering, opkomst van nieuwe handelsplatformen, fusies van beurzen en dergelijke hebben er de afgelopen jaren enorme veranderingen plaatsgevonden in de financiële wereld. Hoe zie jij dat de financiële wereld zich gaat ontwikkelen binnen nu en 5 jaar?

De afgelopen jaren is de financiële wereld in het algemeen en de beurshandel in het bijzonder inderdaad aan enorme veranderingen onderhevig geweest en ik denk niet dat de komende vijf jaar wat dat betreft heel anders zullen zijn. Kijkend naar de beurshandel, dan denk ik dat de enorm toegenomen concurrentie tussen beurzen nog wel even blijft voortduren, waarbij sommige beurzen het wellicht niet redden en anderen onverwacht succesvol zullen blijken te zijn.

Verder zit er een heleboel nieuwe regelgeving aan te komen voor de financiële sector, zoals nieuwe kapitaalseisen voor banken, regulering van de handel in OTC-derivaten en nieuwe regels voor geautomatiseerde beurshandel. Dit zijn slechts enkele voorbeelden, maar die wel verstrekkende gevolgen kunnen hebben.

Soms vraag ik me zelfs af of er qua regelgeving voor de financiële sector zelfs niet te veel gaat veranderen in de komende tijd. Regels zijn goed, net zoals het toezicht daarop, maar er komt nu zoveel af op financiële instellingen, dat haast niemand meer een goed overzicht heeft en het soms onvoorspelbaar is welke onbedoelde neveneffecten er kunnen optreden. De huidige fragmentatie van de beurshandel (overigens niet per se een slechte ontwikkeling) is bijvoorbeeld ook een onvoorzien neveneffect van de laatste grote regelwijzigingen in 2007.
 

5. Welke informatie wil jij graag nog aan de bezoekers van BeursEffecten meegeven?

Misschien kan ik proberen iets van de angst weg te nemen die sommige beleggers onterecht hebben voor ‘high frequency trading ‘ of HFT. Ik ben van mening dat HFT eigenlijk niet veel meer of minder is dan het uitvoeren van reeds lang bestaande handelsstrategieën, alleen dan op een meer efficiënte wijze. Zoals ik hierboven al heb uitgelegd is geavanceerde handelstechnologie ook voor een market maker onmisbaar. Door deze technologie kunnen we snel onze prijzen aanpassen aan veranderende omstandigheden, waardoor we veel minder risico’s lopen. Dit stelt ons in staat om scherpere prijzen (krappere quotes) af te geven, waarvan iedere belegger profiteert – zowel de particulier als de professional.

Elektronische market makers zoals Optiver concurreren ook helemaal niet met de particuliere belegger. Feitelijk concurreert Optiver met name met andere market makers om de gunst van de eindbelegger. Wij willen immers graag handelen en het handelssysteem van de beurs zorgt er voor dat wij alleen door de beste prijzen af te geven kunnen handelen met die belegger.

En het belangrijkste gevolg van deze technologische vooruitgang is dat het verschil in bied- en laatprijzen (de ‘spread’) nu nog maar een fractie is van wat het 10 jaar geleden was. Ten opzichte van die tijd betaalt een belegger dus nu veel minder bij een aankoop en krijgt hij meer bij een verkoop.

 

Volgende interview: Jelle Elzinga versus Cees Vermaas
Vorige interview: Koen Beentjes versus Alan van Griethuysen